BÀI DỰ THI
KIÊN ĐỊNH NGUYÊN TẮC, CHỦ ĐỘNG KIẾN TẠO THẾ TRẬN NIỀM TIN
Kỷ nguyên số đang mở ra không gian phát triển mới, đồng thời cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Khi thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, cuộc đấu tranh tư tưởng không còn giới hạn trong phạm vi học thuật mà đã trở thành vấn đề của toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải kiên định nền tảng, đồng thời đổi mới phương thức để xây dựng “thế trận niềm tin” vững chắc trong lòng nhân dân.
Nền tảng tư tưởng của Đảng – trụ cột bảo đảm sự phát triển bền vững
Lịch sử cách mạng Việt Nam đã khẳng định một chân lý có tính quy luật: mọi thắng lợi của cách mạng đều bắt nguồn từ sự kiên định nền tảng tư tưởng. Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là hệ thống lý luận khoa học, cách mạng mà còn là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, bảo đảm cho sự thống nhất ý chí và hành động trong toàn hệ thống chính trị.
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh một cách nhất quán: “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nguyên tắc có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và chế độ ta” (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, 2021, t.1, tr.109). Đây không chỉ là sự khẳng định về mặt lý luận mà còn là tổng kết sâu sắc từ thực tiễn hơn 90 năm lãnh đạo cách mạng của Đảng.
Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số toàn diện, vai trò của nền tảng tư tưởng càng trở nên đặc biệt quan trọng. Định hướng chuẩn bị Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu phải “không ngừng phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn, nâng cao năng lực tư duy chiến lược, bảo đảm vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi tình huống”, qua đó củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là internet và mạng xã hội, môi trường tư tưởng đã có những biến đổi sâu sắc. Thông tin không còn bị giới hạn bởi không gian và thời gian, mà lan truyền với tốc độ chưa từng có. Điều này vừa tạo điều kiện cho việc phổ biến tri thức, vừa trở thành môi trường để các thế lực thù địch lợi dụng, xuyên tạc, chống phá.
Đáng chú ý, các hình thức chống phá ngày càng tinh vi, không còn mang tính trực diện mà được “ngụy trang” dưới nhiều vỏ bọc như phản biện, học thuật, thậm chí là “bảo vệ lợi ích xã hội”. Chính sự pha trộn giữa đúng và sai, thật và giả đã tác động không nhỏ đến nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Không gian mạng – “chiến trường mềm” nhưng hệ quả không hề mềm
Không gian mạng ngày nay không chỉ là phương tiện giao tiếp mà đã trở thành một “không gian xã hội” mới, nơi các giá trị, quan điểm và niềm tin được hình thành, lan tỏa với tốc độ nhanh chóng. Đây cũng chính là “mặt trận tư tưởng” mới, nơi diễn ra cuộc đấu tranh gay gắt, phức tạp và lâu dài.
Nhận diện rõ tính chất của cuộc đấu tranh này, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW, trong đó khẳng định: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, của từng cán bộ, đảng viên” (Bộ Chính trị, Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018).
Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch đã triệt để lợi dụng đặc điểm “mở”, “đa chiều” và “ẩn danh” của không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch. Những luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác – Lênin, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, bóp méo lịch sử, kích động tâm lý bất mãn… được lan truyền dưới nhiều hình thức, từ bài viết, video đến các bình luận tưởng chừng vô hại.
Nguy hiểm hơn, các thông tin này thường được thiết kế theo hướng đánh vào tâm lý, cảm xúc, làm suy giảm khả năng phân tích lý tính của người tiếp nhận. Khi thiếu nền tảng lý luận vững vàng, người tiếp nhận rất dễ bị cuốn theo dòng thông tin sai lệch mà không nhận ra.
Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở các biện pháp hành chính hay phản bác đơn lẻ, mà cần một chiến lược tổng thể, mang tính chủ động, lâu dài và có chiều sâu.
Từ “phòng thủ” sang “kiến tạo”: bước chuyển tư duy tất yếu
Một trong những yêu cầu mang tính đột phá trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay là chuyển từ tư duy “phòng thủ” sang tư duy “kiến tạo”. Đây là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, phù hợp với đặc điểm của không gian mạng và xu thế phát triển của xã hội hiện đại.
Văn kiện Đại hội XIII đã chỉ rõ yêu cầu: phải “chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời tăng cường xây dựng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa” (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội XIII, t.1). Như vậy, “xây” và “chống” không tách rời mà phải được đặt trong mối quan hệ biện chứng, trong đó “xây” giữ vai trò nền tảng, lâu dài.
Trước hết, cần khẳng định rằng niềm tin của nhân dân chính là “pháo đài” vững chắc nhất. Niềm tin ấy không phải là yếu tố trừu tượng mà được hình thành từ thực tiễn phát triển của đất nước, từ hiệu quả của các chính sách, từ sự công khai, minh bạch và trách nhiệm của hệ thống chính trị. Khi niềm tin được củng cố, các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có đất sống.
Cùng với đó, việc nâng cao trình độ lý luận, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là nhiệm vụ then chốt. Lý luận không chỉ là công cụ nhận thức mà còn là “vũ khí mềm” trong đấu tranh tư tưởng. Một khi nắm vững bản chất của các vấn đề, con người sẽ có khả năng tự “miễn dịch” trước thông tin sai lệch.
Trong kỷ nguyên số, việc chủ động chiếm lĩnh không gian mạng là yêu cầu cấp thiết. Các nội dung chính luận cần được đổi mới về phương thức thể hiện, bảo đảm tính khoa học, thuyết phục nhưng đồng thời phải gần gũi, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Khi thông tin tích cực đủ mạnh, đủ hấp dẫn, nó sẽ tạo ra sức lan tỏa lớn, góp phần định hướng dư luận xã hội.
Giáo dục và trí thức – lực lượng nòng cốt của “mặt trận tư tưởng”
Giáo dục luôn giữ vai trò then chốt trong việc hình thành thế giới quan, nhân sinh quan và hệ giá trị của con người. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đổi mới giáo dục, đặc biệt là giáo dục lý luận chính trị, càng trở nên cấp thiết.
Văn kiện Đại hội XIII xác định rõ: phải “đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức giáo dục lý luận chính trị theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với thực tiễn”. Điều này đòi hỏi việc giảng dạy không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà phải khơi dậy tư duy phản biện, khả năng phân tích và vận dụng vào thực tiễn.
Đội ngũ trí thức, đặc biệt là giảng viên, nhà nghiên cứu, cần phát huy vai trò tiên phong trong việc phát triển và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Thông qua hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và truyền thông, họ góp phần quan trọng trong việc lan tỏa những giá trị đúng đắn, định hướng nhận thức xã hội.
Những giải pháp mang tính đột phá trong bối cảnh chuyển đổi số
Trong điều kiện chuyển đổi số, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được triển khai theo hướng hiện đại, đồng bộ và sáng tạo. Việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số mạnh mẽ là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả định hướng dư luận.
Nghị quyết 35-NQ/TW cũng nhấn mạnh yêu cầu phải phát huy vai trò của các lực lượng trong hệ thống chính trị và toàn xã hội, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, giữa truyền thống và hiện đại, giữa lý luận và thực tiễn.
Bên cạnh đó, cần chú trọng xây dựng lực lượng nòng cốt trên không gian mạng, có đủ bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và kỹ năng truyền thông. Việc ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn cũng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả nắm bắt, dự báo và định hướng dư luận xã hội.Quan trọng hơn, mọi giải pháp đều phải hướng tới mục tiêu cốt lõi là củng cố niềm tin của nhân dân. Khi niềm tin được xây dựng trên cơ sở hiểu biết và trải nghiệm thực tiễn, nó sẽ trở thành nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài của đất nước.
Thông tin cá nhân
Họ và tên : Đỗ Thị Mai Anh
Năm sinh : 2006
Chức vụ : Sinh viên
Đơn vị công tác : Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Địa chỉ liên hệ : 21/51/155 đường Cầu Giấy, Phường Cầu Giấy, TP Hà Nội
Số điện thoại : 0932349358
Email : maiianhh206@gmail.com