Tiện ích


Thống kê truy cập
Vấn đề ngôn ngữ và các khuynh hướng phát triển của tiểu thuyết Việt Nam đầu thế kỉ XXI

Cuộc “cách mạng về ngôn từ” bao giờ cũng là cuộc cách mạng tác động trực tiếp nhất đến cảm quan và tiếp nhận của độc giả nói chung. Các nhà tiểu thuyết thuộc khuynh hướng cách tân đầu thế kỉ XXI (nhóm B) đã quyết liệt thay đổi cái nhìn cũng như cách quan niệm mang tính truyền thống của độc giả về phạm trù “ngôn từ” trong các tác phẩm của họ. Và như vậy, họ cũng đã quyết liệt đặt nền móng cho một cuộc “cách mạng về cấu trúc thể loại” cho tiểu thuyết Việt Nam hiện tại và tương lai. Trong khi đó, các tác giả thuộc khuynh hướng duy trì hình thức thể loại (nhóm A) lại muốn lưu giữ một trạng thái ngôn từ “trung hoà” – một sự đổi thay vừa phải không vượt qua “tầm đón đợi” của độc giả đương đại.

Tác giả: TS. Hoàng Cẩm Giang Cập nhật:05/06/2014
Mạch lạc trong bài thơ Đây thôn Vĩ Giạ của Hàn Mặc Tử

Đây thôn Vĩ Dạ là hình ảnh của một khu vườn trong trẻo, nguyên sơ, thanh khiết đến lạ lùng nhưng cũng không kém phần lung linh huyền ảo đã sống trong tâm thức Hàn. Thôn Vĩ chính là hiện thân của một vẻ đẹp trắng trong mà suốt đời Hàn khao khát, ước vọng; là sự giao hoà của hai thế giới đặc trưng trong thơ Tử: thế giới trần thế và thế giới huyền diệu; là sự giao duyên tình tứ của những mô típ hết sức phổ biến đã trở thành những ẩn tượng trong tâm thức hàn như: mảnh vườn, dòng nước và người tình xa. Thôn Vĩ còn là sự thành công của lối thơ riêng, đặc trưng của Hàn Mặc Tử: lối thơ “sực nhớ”.

Tác giả: TS. Lê Thị Lan Anh Cập nhật:05/06/2014
Ẩn dụ ý niệm HÔN NHÂN LÀ MỘT CUỘC HÀNH TRÌNH trong kho tàng thành ngữ, tục ngữ

So sánh ẩn dụ ý niệm HÔN NHÂN LÀ MỘT CUỘC HÀNH TRÌNH trên tư liệu tiếng Anh và tiếng Việt cho thấy tư duy ngôn ngữ của người Việt và cộng đồng Anh ngữ mang tính phổ quát, trong đó những tri thức nền đều xuất phát từ cơ sở kinh nghiệm thực tiễn của con người trong thế giới khách quan; thể hiện trên các bình diện: điểm xuất phát, đích đến, người đồng hành, phương tiện, tốc độ, phương hướng, hành trang và các trở ngại trên lộ trình.

Tác giả: ThS. Nguyễn Thị Kim Anh Cập nhật:24/02/2014
Hai ý niệm tương phản - nền tảng cho ẩn dụ tri nhận trong thơ Chế Lan Viên

Kết quả khảo sát ẩn dụ tri nhận trong hai tập thơ tiêu biểu của Chế Lan Viên cho thấy, có hai cặp ý niệm tương phản trong cách nhìn nhận, suy ngẫm của thi sĩ về con người và cuộc sống trước và sau Cách mạng. Hai ý niệm tương phản này phổ lên hầu hết các hình ảnh thơ, xoắn bện tất cả các hình ảnh thơ được tạo lập trong mỗi tập vào trường nghĩa biểu đạt của nó.

Tác giả: TS Vũ Thị Sao Chi - Ths Phạm Thị Thu Thùy Cập nhật:24/02/2014
Trăng trong thơ Hàn Mặc Tử dưới ánh sáng của lí thuyết kí hiệu học ngôn ngữ và tín hiệu thẩm mĩ

Cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào xem xét một cách nghiêm túc các thi phẩm của Hàn Mặc Tử – nhà thơ Việt Nam (1912 – 1940) từ cách tiếp cận của lí thuyết Kí hiệu học ngôn ngữ – một lí thuyết tảng nền của Ngôn ngữ học hiện đại đủ sức phát hiện và lí giải các thực tế mới trong nghiên cứu ứng dụng ngôn ngữ. Bài này chỉ xin được như một phác hoạ, hầu tiếp cận trường hợp Hàn Mặc Tử với “Trăng” như một kí hiệu thẩm mĩ (KHTM) trong các thi phẩm của ông dưới ánh sáng của lí thuyết nói trê

Tác giả: TS Nguyễn Văn Chiến Cập nhật:24/02/2014
Âm tiết tiếng Việt và sự thể hiện chức năng thi ca

Bài viết nêu lên một vài phác hoạ trong bước đầu nghiên cứu “chức năng thi ca” đối với ngôn từ thi ca tiếng Việt, một ngôn ngữ mang cơ chế đơn tiết (monosyllabism), ở đó âm tiết là đơn vị cơ bản trong cơ cấu ngữ âm cũng như trong cơ cấu hình thái.

Tác giả: GS.TSKH. Nguyễn Quang Hồng Cập nhật:24/02/2014
Nhận diện tục ngữ, thành ngữ trong hành chức

Bài viết đi sâu tìm hiểu những sự khác biệt của tục ngữ so với thành ngữ trong hành chức (thể hiện qua văn bản văn học), từ đó, chúng giúp rút ra một số kết luận trong việc dạy tục ngữ (khác với thành ngữ) trong hành chức.

Tác giả: GS.TS. Đỗ Thị Kim Liên Cập nhật:24/02/2014
Giá trị biểu trưng của hình ảnh loài chim trong một số truyện thiếu nhi Việt tiêu biểu thế kỉ XX

Nghiên cứu đặt vấn đề: thế giới loài vật trong tác phẩm dành cho thiếu nhi có gì khác so với thế giới nhân vật trong tác phẩm văn học nói chung? Những ý nghĩa biểu trưng của trường ngữ nghĩa động vật là gì và vai trò của chúng trong mối quan hệ với thể loại, cá tính sáng tạo của nhà văn là gì?

Tác giả: ThS. Nguyễn Thị Bạch Dương Cập nhật:24/02/2014
Các từ xưng hô trong truyện ngắn "Chí Phèo" của Nam Cao

Các từ ngữ xưng hô trong tác phẩm Chí Phèo được Nam Cao sử dụng vô cùng phong phú. Có thể nói mỗi một nhân vật lại có một kho các từ ngữ xưng hô khác nhau. Trong từng hoàn cảnh nhất định, Nam Cao gắn cho nhân vật của mình một lối xưng hô riêng, đầy dụng ý. Từ xưng hô trong tác phẩm này chính là một loại phương tiện hữu hiệu để biểu đạt ý nghĩa tình thái: thái độ của nhà văn đối với nhân vật, thái độ của các nhân vật trong tác phẩm đối với nhau.

Tác giả: TS Trần Kim Phượng Cập nhật:14/01/2014
Phân tích thơ Kiều từ góc độ ngôn ngữ “Tấm son gột rửa bao giờ cho phai”

Bài viết sẽ vận dụng tổng hợp các kiến thức ngôn ngữ về giao tiếp, chiếu vật, hành vi ngôn ngữ, nghĩa tường minh hàm ẩn, tính hệ thống… để phân tích, bình luận khổ thơ "Tưởng người dưới nguyệt chén đồng... bao giờ cho phai", nhằm mục đích giới thiệu với học sinh phổ thông và sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành ngữ văn một cách tiếp cận, phân tích thơ nói chung và thơ Kiều nói riêng - từ góc độ ngôn ngữ, qua đó khẳng định tầm quan trọng của ngôn ngữ trong việc phân tích thơ văn.

Tác giả: PGS. TS Nguyễn Thị Lương Cập nhật:14/01/2014
Tìm hiểu cấu trúc so sánh trong thơ Vi Thùy Linh

Các cấu trúc so sánh đã góp phần tạo nên thành công về mặt nghệ thuật cho thơ Vi Thùy Linh, giúp Linh vừa gắn bó với truyền thống vừa tạo cho mình một dấu ấn riêng, một cá tính thơ trong dòng thơ văn học đa sắc, đa chiều và đang biến đổi không ngừng hiện nay.

Tác giả: TS Nguyễn Thị Hồng Ngân Cập nhật:14/01/2014
Những hướng nghiên cứu quyền lực trong giao tiếp ngôn ngữ

Từ những cách tiếp cận khác nhau, các hướng nghiên cứu ngữ dụng học, ngôn ngữ học xã hội, phân tích hội thoại và phân tích diễn ngôn phê phán đã xây dựng những khung lí thuyết và mô hình phân tích nhân tố quyền lực trong giao tiếp ngôn ngữ. Ngữ dụng học nhấn mạnh vai trò của quyền lực đối với việc thực hiện hành động ngôn ngữ và giữ gìn lịch sự trong giao tiếp ; ngôn ngữ học xã hội xem xét quyền lực trong quan hệ với các nhân tố xã hội; phân tích hội thoại đo lường mức độ quyền lực qua phần đóng góp ngôn ngữ của nhân vật giao tiếp; phân tích diễn ngôn phê phán chỉ ra tính chất tương tác năng động và gắn kết chặt chẽ của ba bình diện “hệ tư tưởng- quyền lực - ngôn ngữ”.

Tác giả: Ths Lương Thị Hiền Cập nhật:14/01/2014
Hình ảnh người nữ trong thơ Nguyễn Quang Thiều dưới ánh sáng của lí thuyết trường nghĩa

Áp dụng lí thuyết về trường nghĩa với các vấn đề như: tiêu chí phân lập trường, hiện tượng chuyển trường, hiện tượng cộng hưởng ngữ nghĩa của từ ngữ trên trục ngữ đoạn, bài viết này tiến hành thao tác khảo sát, thống kê, miêu tả đặc điểm ngữ nghĩa của các từ ngữ định danh bộ phận cơ thể người nữ nhằm trả lời câu hỏi: hình ảnh người nữ trong thơ Nguyễn Quang Thiều được nói như thế nào, cách dùng từ ngữ của tác giả dành cho đối tượng có gì đặc biệt.

Tác giả: PGS. TS Đặng Thị Hảo Tâm Cập nhật:14/01/2014
Vận dụng lí thuyết tương tác biểu tượng, tìm hiểu biến thể ý nghĩa của các biểu tượng ngôn từ nghệ thuật

Quá trình tương tác biểu tượng đã tạo nên sự sống của các biểu tượng. Không có sự tương tác ấy, một biểu tượng sẽ trở thành một khuôn mẫu đông cứng hay một mã chết, một thứ “tử ngữ”. Mỗi người nghệ sĩ, đặc biệt là nghệ sĩ ngôn từ, khi sử dụng ngôn ngữ như một mã sẵn có, đã phải tìm cách tạo ra những lực tương hỗ mới, những quá trình tương tác mới để có thể “bơi” và “sống” được “trong dòng sông của Heraclitus”, để thốt lên được một tiếng nói của riêng mình trong thế giới của các mã, các tín hiệu đã được dùng đi dùng lại không biết bao nhiêu lần.

Tác giả: TS Nguyễn Thị Ngân Hoa Cập nhật:14/01/2014
Phê bình ngôn ngữ học - sự kết nối ngôn ngữ học và văn học

Tác giả: GS. TS Diệp Quang Ban Cập nhật:14/01/2014
12345678

GalleryLightBox