Tiện ích


Thống kê truy cập
Thành phần xen trong cốt truyện và sự trường lực, đại kiến tạo của tiểu thuyết

Nhà văn Mạc Ngôn đã nói về tiểu thuyết: Gọi là người nổi tiếng chữ nghĩa, chính là biểu hiện bên ngoài của dòng suối lớn, rặng núi cao, cảnh tượng lớn ở trong lòng họ. Sức sống mạnh mẽ, đan xen nhiều lo âu, nhiều thương xót, đem lại hoài bão lớn, như ngựa thần bay bổng, lưu lại cảnh ngộ lớn lao trên miền đất mênh mông trắng xoá – đều là nội hàm với tiểu thuyết dài. Tất cả những khí lực lớn đó làm nên sự trường lực và đại kiến tạo của tiểu thuyết (Bảo vệ sự tôn nghiêm của tiểu thuyết) [1]. Nói như vậy, bởi vì tiểu thuyết thường mang một dung lượng hiện thực lớn, như là dòng sông cuộc đời với rất nhiều những biến hóa khôn lường của văn hóa, phong tục, địa lí, những biến đổi, thăng trầm của lịch sử, của đời người, với nhiều tuyến nhân vật, nhiều tuyến sự kiện, nhiều câu chuyện đan xen, chồng chéo, tầng tầng, lớp lớp, tương đối phức tạp. Một trong những điều kiện để tiểu thuyết có thể đạt tới sự trường lực, đại kiến tạo về nghệ thuật chính là nhờ vào thành phần xen trong cấu trúc tự sự.

Tác giả: PGS.TS. Lê Lưu Oanh – Phan Hồng Hạnh Cập nhật:03/05/2017
Âm tiết tiếng Việt và ngôn từ thi ca – một đóng góp mới về thi học Việt Nam

(Đọc công trình nghiên cứu mới của GS. TSKH Nguyễn Quang Hồng và TS. Phan Diễm Phương, Nxb Đại học Quốc gia, 2017)

Tác giả: GS.TS Trần Đình Sử Cập nhật:09/04/2017
Tính phức điệu trong thể loại trường ca (qua trường ca Trầm tích của Hoàng Trần Cương)

Trường ca là một hình thức tự sự – trữ tình cỡ lớn, với một góc nhìn rộng, toàn diện, khái quát về hiện thực và một kiến trúc đồ sộ, bề thế, như một bản giao hưởng hoành tráng về đời sống. Một trong những yếu tố tạo nên tính hoành tráng của trường ca là lối kết cấu phức điệu. Lối kết cấu phức điệu đó tương tự như kết cấu phức điệu của thể loại giao hưởng, một thể loại âm nhạc có dung lượng lớn. Vì thế không phải ngẫu nhiên mà nhiều người đã nói đến tính giao hưởng, tính phức điệu của trường ca [Bùi Công Hùng, Góp phần tìm hiểu nghệ thuật thơ ca, 1983; Lại Nguyên Ân, Văn học và phê bình, 1984].

Tác giả: PGS.TS. Lê Lưu Oanh- Phùng Thanh Tâm Cập nhật:01/04/2017
“Yêu ngôn” (Nguyễn Tuân ) – hành trình đi tìm cái đẹp trong cái kì ảo

Nguyễn Tuân, người nghệ sĩ, đã không ngừng đi tìm cái đẹp trên những hành trình xuyên không gian và thời gian. Với không gian, ông khám phá những vẻ đẹp của đất nước, con người. Với thời gian, ông nghiêng về những vẻ đẹp của một nền văn hóa xưa cũ … Nhưng dường như vẫn chưa thỏa, “phải đi tìm một thế giới khác để được sống mãnh liệt, nồng nàn, cuồng nhiệt, phát huy tận độ cá tính của mình” (Nguyễn Đăng Mạnh), Nguyễn Tuân còn tìm đến cái đẹp trong thế giới huyền bí, mờ ảo, xa xôi, kì lạ. Mạch truyện Yêu ngôn (Yêu ngôn, Nxb Hội nhà văn, 2000) đã bộc lộ một con đường độc đáo: con đường đi tìm cái đẹp trong cái kì ảo.

Tác giả: PGS.TS. Lê Lưu Oanh – Nguyễn Thùy Dương Cập nhật:08/03/2017
GIÁ TRỊ VĂN HOÁ CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM

Khái niệm văn hoá ngày nay đã rất phổ biến, tuy vậy khi bàn về giá trị văn hoá của văn học thiết nghĩ cũng cần nhắc lại đôi nét về khái niệm văn hoá, bởi nó sẽ soi sáng giá trị văn hoá của văn học.

Tác giả: GS.TS. Trần Đình Sử Cập nhật:06/03/2017
KÍ HIỆU HỌC GIỚI/GIỚI TÍNH

Tóm tắt: Bài viết giới thiệu lí luận và thực hành phân tích về kí hiệu học giới/giới tính của Darlene M. Juschka trong cuốn “Kí hiệu học giới: thân thể chính trị/ chính trị thân thể”. Với quan niệm coi giới/giới tính là thứ được kiến tạo trong lịch sử, Juschka chỉ ra con người đã dùng kí hiệu – tượng trưng, thần thoại, nghi thức để kiến tạo giới/giới tính. Kí hiệu – tượng trưng, thần thoại, nghi thức lại mượn công cụ ngôn ngữ tương ứng là đề dụ, ẩn dụ và hoán dụ và thể hiện trong các lĩnh vực tương ứng là siêu hình học, xã hội, và sinh vật học. Hệ thống kí hiệu giới/giới tính luôn được tái kiến tạo trong lịch sử và luôn được diễn giải lại khiến cho nội hàm ý nghĩa của nó luôn được mở rộng, phong phú thêm. Từ khóa: kí hiệu học, giới tính, thần thoại, nghi thức, tượng trưng

Tác giả: Đỗ Văn Hiểu Cập nhật:25/02/2017
LÍ THUYẾT TỰ SỰ CỦA V.B. SHKLOVSKI

Trường phái hình thức Nga được tiếp nhận vào phương Tây cùng với sự hình thành của chủ nghĩa cấu trúc vào những năm 60 của thế kỉ trước. Diễn giải tư tưởng của Trường phái này theo tinh thần của chủ nghĩa cấu trúc, học giải phương Tây thường chỉ nhìn thấy hướng tiếp cận đồng đại, mà không nhận ra quan điểm lịch đại trong những công trình lí thuyết và lịch sử văn học của V.B. Shklovski, Y.N. Tynhianov, B.M. Eikhenbaum và nhiều nhà nghiên cứu khác.

Tác giả: Lã Nguyên Cập nhật:22/02/2017
MỘT SỐ HƯỚNG NGHIÊN CỨU LÍ THUYẾT TỰ SỰ HỌC Ở TRUNG QUỐC

Trải qua gần 40 năm, nghiên cứu Tự sự học ở Trung Quốc đã đạt được những thành tựu quan trọng, tạo nên một tiếng nói riêng trong nghiên cứu tự sự học thế giới. Bài viết không đặt trọng tâm ở việc tái hiện tỉ mỉ bức tranh Tự sự học ở Trung Quốc, mà chủ yếu tập trung giới thiệu những hướng đi riêng, có sức gợi mở. Trên cơ sở dịch, giới thiệu, cập nhật những thành tựu nghiên cứu tự sự học ở phương tây, các học giả Trung Quốc xác lập hướng nghiên cứu riêng, như: Tự sự học văn thể, Tự sự học so sánh, Tự sự học văn hóa thẩm mĩ, Tự sự học không gian, Tự sự học nghĩa rộng, và Tự sự học Trung Quốc.

Tác giả: Đỗ Văn Hiểu Cập nhật:19/01/2017
M.M. BAKHTIN VÀ TỰ SỰ HỌC THEO HƯỚNG TÂN TU TỪ HỌC

Mikhail Mikhailovich Bakhtin (1895 - 1975) là một trong số những nhà nhà triết học, mĩ học, nhà văn hóa học, ngữ văn học lớn nhất của nhân loại ở thế kỉ XX. Vào thời của ông, chưa hề tồn tại hệ thống mở rộng các thuật ngữ tự sự học mà giờ đây đã trở nên quen thuộc với độc giả. Vì thế, ta không tìm thấy một hệ thống thuật ngữ như thế trong di sản của ông. Nhưng điều đó không có nghĩa là ông không quan tâm tới các vấn đề của tự sự học.

Tác giả: Lã Nguyên Cập nhật:10/01/2017
LÍ THUYẾT TRUYỆN KỂ CỦA Y.M. LOTMAN

Y.M. Lotman trở thành tác gia kinh điển ngay từ khi ông còn sống. Ông để lại nhiều tác phẩm có tiếng vang lớn, ví như Andrei Sergeievich Kaisharov và cuộc đấu tranh xã hội - văn học của thời đại ông (1958), Con đường phát triển của văn học Nga giai đoạn tiền Tháng Chạp (1961). Cuốn Những bài giảng về thi pháp cấu trúc của ông ra đời vào năm 1964 trở thành sự kiện học thuật vang dội. Nó mở ra một loạt Tập san khoa học mới, có uy tín quốc tế của Đại học Tổng hợp Tartu: Những công trình nghiên cứu các hệ thống kí hiệu. Vào những năm 1970, Y.M. Lotman cho xuất bản hàng loạt chuyên luận quan trọng: Cấu trúc văn bản nghệ thuật (1970), Phân tích văn bản thơ (1972), Kí hiệu học điện ảnh và những vấn đề mĩ học điện ảnh (1973). Chuyên luận xuất bản cuối đời của ông là Văn hoá và sự bùng nổ (1992).

Tác giả: Lã Nguyên Cập nhật:29/12/2016
Ngôn ngữ thân thể trong tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh

Vấn đề thân thể được văn học quan tâm từ rất sớm, thân thể từng xuất hiện trong ca dao, văn học trung đại, văn học hiện đại nhưng phải đến sau 1986, thân thể mới thực sự đậm nét trong văn học nói chung, tiểu thuyết nói riêng. Thân thể như một ngôn ngữ, một kí hiệu đặc thù sẽ là một góc độ nhiều hứa hẹn khi nghiên cứu “Nỗi buồn chiến tranh” nói riêng, và văn học Việt Nam sau 1986 nói chung.

Tác giả: ThS. Nguyễn Văn Lý Cập nhật:08/12/2016
Hướng phát triển và những vấn đề của lí luận phê bình văn học phương Tây thế kỷ 21

Bài viết này dựa trên tài liệu tiếng Anh, tiến hành độc lập suy nghĩ, nghiên cứu hiện trạng lí luận phê bình văn học phương Tây đương đại, đồng thời so sánh một số lí thuyết quan trọng với thực trạng lí luận phê bình lí luận văn học Trung Quốc. Bài viết cho rằng: cục diện chung của lí luận phê bình văn học phương Tây đương đại giống như một “tấm khảm đa màu” (mosaic), “không có trục chính”, là “trạng thái du mục”, nhưng trong đó có thể thấy rõ một số hướng cơ bản, đó là sự cạnh tranh giữa giải cấu trúc và xây dựng cấu trúc, giữa quan niệm phát triển tuyến tính và phát triển phi tuyến tính, giữa khoa học và nhân văn, giữa lí tính và cảm tính, đồng thời tập trung thảo luận vấn đề “truyền thống”, “kinh điển” và “chủ nghĩa lãng mạn”.

Tác giả: Diêm Gia Cập nhật:08/12/2016
Điểm nóng của lí luận văn học Trung Quốc những năm gần đây

Lời người dịch: Việt Nam và Trung Quốc trong sự phát triển văn hóa xã hội nói chung, lí luận văn học nói riêng có nhiều nét tương đồng, tuy nhiên, từ sau cải cách mở cửa 1979 , lí luận văn học Trung Quốc có những bước đột phá ngoài sức tưởng tượng, họ có cả một chiến lược dịch thuật tinh hoa lí luận nước ngoài, và đến cuối thập niên 90, về cơ bản những lí thuyết văn học của phương Tây hiện đương đại đều được dịch và nghiên cứu tại Trung Quốc. Thế nhưng họ cũng vấp phải không ít những khó khăn cần phải khắc phục. Hội thảo này ít nhiều đã nói lên những điểm “nóng” trong nghiên cứu lí luận văn học ở Trung Quốc hiện nay. Qua những thông tin này, người dịch hi vọng độc giả Việt Nam cùng nghiền ngẫm về những vấn đề của nghiên cứu lí luận văn học trong nước.

Tác giả: Dương Hướng Vinh (Trung Quốc) Cập nhật:08/12/2016
Sự vận động của văn học Trung Quốc 20 năm qua

Tác giả: Đỗ Văn Hiểu Cập nhật:08/12/2016
1234567